Karma dla psa - jak wybrać odpowiednią?

Na co powinniśmy zwracać uwagę dobierając odpowiednią karmę dla psa/kota? Czym właściwie mamy się kierować i jakie są najczęściej stosowane błędy dietetyczne? Kontynuujemy ten ważny temat i staramy się pomóc w dokonaniu dobrego wyboru dla naszych zwierząt. 

Zacznijmy przekornie – z pewnością produkty zabronione –to czosnek, cebula, surowy ziemniak, obierki.

Na co zwrócić uwagę w doborze odpowiedniej karmy? 

Stosując pasze o różnym składzie odpowiednio dobrane do wieku, racji i stanu zdrowia zwierzęcia powinno się uzyskać zaspokojenie zapotrzebowania na wszystkie niezbędne składniki pokarmowe – a więc białko (od 2,5 – 5g/kg), węglowodany, tłuszcze, ale i składniki mineralne, witaminy i wodę.

Jeśli chodzi o białko – głód ilościowy raczej naszym zwierzakom nie grozi, należy raczej pamiętać aby dostarczyć w diecie tzw. aminokwasy egzogenne tj. te, których organizmy zwierząt same nie potrafią syntetyzować. U kotów poza aminokwasami egzogennymi niezbędnym składnikiem pokarmowym jest tauryna (produkt metabolizmu aminokwasów zawierających siarkę).

Przy niewłaściwym podawaniu tłuszczów może nastąpić niedobór NNKT (głównie kwas linolowy). NNKT wchodzą w skład fosfolipidów błon komórkowych, co pozwala im wpływać na wszystkie funkcje komórek. Najważniejsze objawy niedoboru NNKT to zmiany skórne, zmiany zwyrodnieniowe nerek, zaburzenie wzrostu.

Żywienie człowieka a żywienie psa stawia różne wymagania dla każdego gatunku. „Resztki z pańskiego stołu” zupełnie nie zaspokoją wymogów odżywczych psa. Np. zawartość białka w pokarmie człowieka powinna wynosić 8-12%, natomiast psy i koty wymagają od 20 do 40% białka.

Zawartość tłuszczu w pokarmie nie powinna przekraczać u człowieka 30%, podczas gdy dla psów i kotów do 65%.

Zbilansowanie składu oraz bezpieczeństwo (brak ryzyka popsucia się suchej karmy) i wygoda sprawiają, ze duża większość właścicieli psów preferuje tę formę żywienia.

Gotowe karmy dla psów i kotów produkowane są w kilku formach. Obecnie najczęściej spotykanymi rodzajami karm są: karmy suche, karmy wilgotne i półwilgotne.

Karmy suche zawierają maksymalnie do 10% wody. Do tej kategorii zaliczane są granulaty, ciastka oraz produkty ekstrudowane. Proces granulacji polega na mieleniu składników, mieszaniu i kondycjonowaniu parą wodną. Mieszanka jest granulowana i powlekana łojem lub olejem.

Współcześnie najczęściej karmy dla psów i kotów przygotowuje się metodą ekstruzji.

Jako podstawowe źródło białka w karmach ekstrudowanych stosowane są mączki mięsne lub mięso-kostne z drobiu, wołowiny i baraniny, mączki rybne, mączki sojowe, kukurydziane lub ryżowe. Najbogatsza w białko jest mączka drobiowa – do 70% białka.

Źródła węglowodanów to głównie zboże – pszenica, jęczmień, ryż i kukurydza. Potencjalna strawność węglowodanów w karmach wynosi 90% – 95% i zależy od odpowiedniego dogotowania skrobi.

 Etapy produkcji

Pierwszym etapem produkcji jest mieszanie i mielenie surowców.

Dokładnie odważone składniki są mieszane tak, aby powstała karmogenna masa.

Dalej mieszanka jest poddawana działaniu pary wodnej gorącej wody lub oleju. Proces ten zwany kondycjonowaniem ma na celu dogotowanie skrobi oraz częściowe zniszczenie bakterii. Wstępnie przygotowana karma trafia następnie do ekstrudera. Wewnątrz ekstrudera wskutek tarcia temperatura rośnie do 80-270 °C. W karmach stosuje się metodę HTST (high temeprature short residence time), która zapewnia pełne ugotowanie karmy, zniszczenie mikroorganizmów oraz denaturację czynników antyżywieniowych (enzymy hydrolityczne). Ostatnim etapem produkcji jest przejście przez otwory matrycy ekstrudera, schłodzenie i suszenie. Po dokładnym wysuszeniu (inaczej produkt mógłby spleśnieć) granule poddawane są powlekaniu tłuszczem lub zawiesiną składników smakowych.

Dodatek do karm NNKT i olejów roślinnych rodzi potrzebę spowolnienia ich utleniania, zwanego popularnie jełczeniem. W tym celu stosuje się przeciwutleniacze spowalniające procesy jełczenia i tym samym wydłużające czas przydatności do spożycia produktów.

Proces utleniania może prowadzić do powstania potencjalnie toksycznej żywności uszkadzającej narządy i sprzyjającej powstawaniu nowotworów. Obecnie najczęściej stosowanym przeciwutleniaczem jest BHA i mieszanina tokoferoli.

Najczęściej z kolei używanymi środkami przeciw pleśnieniu są sole kwasu propionowego. Kwas propionowy jest substancją naturalną powstającą podczas fermentacji bakteryjnej w przewodzie pokarmowym, biorącą udział w metabolizmie komórki – tak więc nietolerancja tego produktu nie występuje.

Środki zakwaszające hamują rozwój mikroorganizmów, stabilizują kolor produktu, białka – co podtrzymuje wartość odżywczą produktu. Najczęściej stosowane w karmach dla zwierząt są kwas cytrynowy i kwas fosforowy. Oba związki występują jako produkty przemiany materii w organizmach ssaków.

Kontrola prawna

Produkcja karm dla psów i kotów podlega kontroli prawnej – zwłaszcza kwestia dodatków do karm i ich bezpieczeństwa.

Nad produkcją karm czuwa FEDIAF (Fédération européenne des industries des aliments pour animaux familiers) – będące organizacją zrzeszającą wytwórców karm całej Europy, współpracującą z Komisją Europejską.