Pochodzenie i historia psa cz.3

Psy aportujące

Myślistwo zmieniło się od wynalezienia broni palnej. Psy służyły teraz odnajdywaniu i aportowaniu zastrzelonej zwierzyny. Tak rozwinęły się legawce, do których należą setery, spalenie i wyżły oraz psy aportujące – retrievery.

Wyżły i setery - ta grupa odnajduje i wystawia zwierzynę myśliwemu. Wyżły wykonują wtedy tzw. „stójkę” – zamierają i podnoszą przednią łapę. Setery natomiast zgłaszają obecność zwierzyny warując. Wyżły zostały wyhodowane w XVII wieku w Anglii. Aby poprawić ich szybkość i węch skrzyżowano je z chartem i foxhoundem angielskim – i tak powstał angielski pointer.

W Niemczech z kolei wyhodowano nieco większego wyżła szorstkowłosego.

Wszystkie setery wywodzą się od setera angielskiego. Seter to wesoły i przyjazny pies.

Spaniele

To bardzo wszechstronne psy myśliwskie. Dzielą się na 2 grupy – spaniele wodne i lądowe.

I tak angielski cocker – spaniel – stworzony do polowań na słonki, w XIX wieku zawędrował do Ameryki i stał się bardzo popularny jako pies towarzyszący.

Psy aportujące czyli retrievery służyły do odnajdywania i aportowania zastrzelonej zwierzyny – często do aportowania kaczek i gęsi. Współcześnie do tych ras zalicza się golden retrievery – wywodzące się ze Szkocji. Ze względu na bardzo przyjazne uosobienie, oraz szybkość uczenia się są w tej chwili jedną z najpopularniejszych ras nabywanych jako psy towarzyszące.

Labrador retrievery pochodzą z Nowej Funlandii gdzie pomagały rybakom wyciągać z lodowatej wody sieci. W XIX wieku zawędrowały do zachodniej Anglii gdzie skrzyżowano je z psami aportującymi – czyniąc je psami myśliwskimi. Ze względu na zrównoważony charakter obecnie są bardzo popularne jako psy rodzinne.

Psy pasterskie

Wraz z przejściem ludzi prehistorycznych z koczowniczego na osiadły tryb życia – udomowiono i zaczęto hodować najpierw kozy i owce, następnie bydło. Pies stał się potrzebny jako stróż tych stad i do przeganiania ich z pastwiska na pastwisko.

Współczesne psy pasterskie bardzo różnią się między sobą wyglądem i sposobem pracy. Prawie każdy naród posiada własną lokalną odmianę psa pasterskiego. W USA popularne są – owczarek niemiecki, collie i corgi. Na Węgrzech puli, a w Anglii corgi.

Owczarek niemiecki (alzacki) w XIX wieku był bardzo popularny jako pies pasterski. W XX wieku zaczęto go używać jako psa obronnego i policyjnego. Jako jedne z pierwszych psów zaczęły służyć jako psy – przewodnicy osób niewidomych.

Collie – owczarek szkocki długowłosy jest używany jako pies pasterski od XIV wieku do dzisiaj, w górach Szkocji i w Anglii.

Corgi – nazwa wywodzi się od walijskiego słowa Corrci – co znaczy „karłowaty pies”. Bardzo popularny jest welsh corgie pembroke. Jego pierwsze egzemplarze pochodzą z XII wieku. Są to psy zaganiające stado. Szybkość i niski wzrost umożliwiają im bieganie między nogami bydła i podgryzanie w dolne części kończyn – aby przybrały pożądany kierunek.

Psy broniące stad

To duże psy broniące stad przed drapieżnikami, wytrzymałe na często surowe warunki klimatyczne. Należą do nich kuwasz, komondor i pirenejski pies pasterski.

Ten ostatni już od XV wieku był wykorzystywany do obrony przed wilkami i niedźwiedziami w Pirenejach. W XX wieku selektywna hodowla doprowadziła do częściowego zaniku jego obronnego uosobienia. Rasa dzisiaj słynie z delikatnej i troskliwej natury, choć nadal są używane jako psy obronne np. w USA.

Szpice

Kończymy naszą serię historyczną omówieniem szpiców.

Kiedyś uważano je za podgatunek psa domowego Canis familiaris. Obecnie uważa się je za grupę ras psów, a nie za odrębny podgatunek. Uważano również, że szpice są bliżej spokrewnione z wilczymi przodkami niż inne rasy. Badania DNA nie potwierdziły tego.

Szpice od zarania występowały na całym świecie. Charakteryzują się krótkim tułowiem i gęstą podwójną okrywą włosową. Pierwotnie były wykorzystywane do pracy w niskich temperaturach do ciągnięcia sań lub wózków. Do rasy tej zaliczamy psy pociągowe takie jak: husky syberyjski, malamut alaskański lub samojed, chow-chow i elkhund szary.

Omówimy tu dwie z odmian –

Husky syberyjski – to lokalna odmiana psów wyhodowane przez plemię Czukczów z Syberii. Husky to bardzo wytrzymałe psy pociągowe o dużych zasobach energii, wytrzymałości i dużej potrzebie ciągnięcia w zaprzęgu. Husky syberyjskie raczej wyją niż szczekają.

Chow – chow – pierwsze psy tej rasy pojawiły się w Mongolii przed 4 tysiącami lat. Następnie zawędrował do Chin – cesarz i rządzący wykorzystywali go jako psa obronnego i myśliwskiego. Ze względu na bardzo gęste, podwójne futro przybiera charakterystyczny wygląd pluszowego niedźwiadka.

*Pierwszą część artykułu na temat pochodzenia i historii psa znajdziesz tutaj

*Druga część artykułu przeczytasz tu